భారత స్వాతంత్య్ర చట్టం - 1947 (Indian Independence Act, 1947)
పోటీ పరీక్షల ప్రతిపాదికన సమగ్ర సమాచారం
భారతదేశ చరిత్రలో 1947 భారత స్వాతంత్య్ర చట్టం అత్యంత ప్రాధాన్యత కలిగిన ఘట్టం. బ్రిటీష్ పాలనకు ముగింపు పలుకుతూ, భారతదేశానికి స్వేచ్ఛ, స్వాతంత్య్రాలను ప్రసాదించిన చారిత్రాత్మక శాసనం ఇది. ఈ చట్టానికి సంబంధించిన ముఖ్యమైన ముఖ్యాంశాలు మరియు ముఖ్యాంశాల విశ్లేషణ క్రింద ఇవ్వబడింది.
చట్టం యొక్క ముఖ్య అంశాలు (Key Features)
- 📅 స్వాతంత్య్ర తేదీ నిర్ణయం: బ్రిటిష్వారు భారత్కు 1948, జూన్ 30 (లేదా వరకు) నాటికి స్వతంత్య్రమివ్వాలని మొదట భావించినప్పటికీ, దేశంలోని పరిస్థితుల దృష్ట్యా అంతకంటే ముందుగానే స్వాతంత్య్రం ఇవ్వాలని నిర్ణయించారు.
- 🏛️ చట్టం ఆమోదం: భారత స్వాతంత్య్ర చట్ట బిల్లును 1947, జూలై 4న బ్రిటిష్ పార్లమెంటులో ప్రవేశపెట్టగా, జూలై 15న పార్లమెంటు ఆమోదం పొందింది. జూలై 18న బ్రిటిష్ రాజమకుటం (Royal Assent) ఆమోదముద్ర లభించింది.
- 🌏 రెండు డొమినియన్ల ఏర్పాటు: భారత్ను భారత్ మరియు పాకిస్తాన్ అనే రెండు స్వతంత్ర డొమినియన్లుగా ఏర్పాటు చేస్తారు.
- ప్రకటన ప్రకారం, ఆగస్టు 15, 1947 న ఈ రెండు డొమినియన్లకు సంపూర్ణ స్వాతంత్య్రం ఇవ్వబడుతుంది.
- 👑 సార్వభౌమాధికార ముగింపు: భారత్, పాకిస్తాన్లపై 1947 ఆగస్టు 15 నుండి బ్రిటన్కు ఉన్న సార్వభౌమాధికారం (Sovereignty) అంతరించిపోతుంది.
- ⚖️ తాత్కాలిక పార్లమెంట్లు: రెండు దేశాలలో రాజ్యాంగ రచన కోసం ఏర్పాటు చేయబడే రాజ్యాంగ పరిషత్లు (Constituent Assemblies) తాత్కాలిక పార్లమెంటుగా వ్యవహరిస్తాయి.
- 📜 1935 చట్టం ద్వారా పాలన: స్వంత రాజ్యాంగాలను రూపొందించుకునే వరకు 1935 భారత ప్రభుత్వ చట్టాన్ని అనుసరించి పాలన కొనసాగుతుంది.
- 🤝 కామన్వెల్త్ సభ్యత్వం: బ్రిటిష్ కామన్వెల్త్లో సభ్యత్వంగా కొనసాగడం లేదా నిష్క్రమించడం అనేది ఆ రెండు దేశాల స్వంత నిర్ణయానికే వదిలేశారు.
- 🎩 గవర్నర్ జనరల్స్ నియామకం: రెండు దేశాలను సంప్రదించి వారి కోరిక ప్రకారం బ్రిటిష్ రాజమకుటం గవర్నర్ జనరల్స్ను నియమిస్తుంది.
- 🗺️ రాడ్క్లిఫ్ కమిటీ: రెండు దేశాల మధ్య సరిహద్దులను నిర్ణయించుటకు 'సిరిల్ రాడ్క్లిఫ్' (Cyril Radcliffe) నేతృత్వంలో సరిహద్దు కమిషన్ ఏర్పాటవుతుంది.
- బహిరంగ సర్వీసు ఉద్యోగుల భద్రత: రెండు డొమినియన్లలో పనిచేసే ఉద్యోగులకు పదవీ (సర్వీసుల) భద్రత కల్పించబడును.
- 🕊️ శాంతి ఒప్పందం: ఈ చట్టాన్ని "యుద్ధం లేకుండా జరిగిన శాంతి ఒప్పందం" గా పేర్కొంటారు.
- 💬 క్లెమెంట్ అట్లీ వ్యాఖ్య: బ్రిటిష్ ప్రధాని క్లెమెంట్ అట్లీ ఈ చట్టాన్ని "బ్రిటిష్ పార్లమెంటు ఆమోదించిన చట్టాలలో ఉదాత్తమైనది మరియు ఉత్తమమైనది" గా అభివర్ణించారు.
- 🏰 స్వదేశీ సంస్థానాల విలీనం: స్వాతంత్య్రం నాటికి దేశంలో 562 స్వదేశీ సంస్థానాలు ఉండగా, వాటిలో 554 సంస్థానాలు భారత్లో విలీనమయ్యాయి.
- 👤 మొదటి గవర్నర్ జనరల్స్: భారత్కు గవర్నర్ జనరల్గా మౌంట్బాటన్ ను కొనసాగించగా, పాకిస్తాన్కు మహమ్మదాలీ జిన్నా గవర్నర్ జనరల్గా నియమితులయ్యారు.
- 🎤 Tryst with Destiny: భారత స్వాతంత్య్రాన్ని దృష్టిలో ఉంచుకొని జవహర్లాల్ నెహ్రూ జాతిని ఉద్దేశించి చేసిన ప్రసంగాన్ని "The Tryst with destiny" (లేదా "విధితో ఒప్పందం") అంటారు.
📌 Exam Point of View - Key Quick Revision Points (పరీక్షల దృష్ట్యా ముఖ్యమైన పాయింట్లు)
| బిల్లు ప్రవేశపెట్టిన తేదీ: | 1947 జూలై 4 |
| రాజమకుటం ఆమోదం (Royal Assent): | 1947 జూలై 18 |
| సరిహద్దు రేఖ కమిషన్ అధ్యాయకుడు: | సిరిల్ రాడ్క్లిఫ్ (Radcliffe Line) |
| తాత్కాలిక పాలనా చట్టం: | 1935 భారత ప్రభుత్వ చట్టం |
| భారత్ గవర్నర్ జనరల్: | లార్డ్ మౌంట్బాటన్ |
| పాకిస్తాన్ గవర్నర్ జనరల్: | మహమ్మద్ అలీ జిన్నా |
| విలీనమైన స్వదేశీ సంస్థానాలు: | 554 / 562 |
| నెహ్రూ ప్రసిద్ధ ప్రసంగం: | Tryst with Destiny (విధితో ఒప్పందం) |
Free Material
Click Here ➔
📚 Indian Polity Hand Written Notes
UPSC, TSPSC, APPSC & All Competitive Exams ప్రిపరేషన్ కోసం పూర్తి నోట్స్.
No comments:
Post a Comment