Indus Valley Civilization Practice Quiz Set 1

సింధు నాగరికత యుగము (క్రీ.పూ.3000 - 1500)

TGPSC, APPSC, UPSC, SSC & ఇతర పోటీ పరీక్షల ప్రత్యేకం

1. మన దేశంలో అతిపురాతన నాగరికత ఏది ?

A) వేద నాగరికత B) సింధు నాగరికత C) మగధ నాగరికత D) మౌర్య నాగరికత

సరైన సమాధానం: B) సింధు నాగరికత
వివరణ: భారత ఉపఖండంలో పట్టణ జీవనానికి నాంది పలికిన మొట్టమొదటి అత్యంత ప్రాచీన నాగరికత సింధు నాగరికత.

2. సింధూ నాగరికత ఏ కాలమునకు చెందినది ?

A) ప్రాచీన శిలాయుగము B) ఇనుప యుగము C) తామ్ర శిలాయుగము (కంచు యుగం) D) మధ్య రాతి యుగము

సరైన సమాధానం: C) తామ్ర శిలాయుగము
వివరణ: రాతితో పాటు రాగి మరియు కంచు పరికరాలను విస్తారంగా వినియోగించినందున సింధు నాగరికతను తామ్ర శిలా లేదా కాంస్య యుగానికి చెందినదిగా పరిగణిస్తారు.

3. సింధూ నాగరికత బయల్పడిన ముఖ్య ప్రాంతములు ఏవి ?

A) హరప్పా, మొహంజోదారో B) పాటలీపుత్ర, కౌశాంబి C) తక్షశిల, ఉజ్జయిని D) కంచి, అమరావతి

సరైన సమాధానం: A) హరప్పా, మొహంజోదారో
వివరణ: ప్రారంభ త్రవ్వకాల్లో వెలుగుచూసిన ప్రధాన నగరాలు మరియు నాగరికత కేంద్రాలు హరప్పా మరియు మొహంజోదారో.

4. తొలిసారిగా సింధునదీ ప్రాంతంలో త్రవ్వకాలు నిర్వహణ బాధ్యత వహించిన పురావస్తు శాఖ డైరెక్టరు ఎవరు ?

A) అలెగ్జాండర్ కన్నింగ్‌హామ్ B) సర్ జాన్ మార్షల్ C) మార్టిమర్ వీలర్ D) లార్డ్ కర్జన్

సరైన సమాధానం: B) సర్ జాన్ మార్షల్
వివరణ: 1921-1922 కాలంలో భారత పురావస్తు శాఖ (ASI) డైరెక్టర్ జనరల్‌గా ఉన్న సర్ జాన్ మార్షల్ పర్యవేక్షణలోనే హరప్పా, మొహంజోదారో త్రవ్వకాలు జరిగాయి.

5. సింధు నాగరికత విలసిల్లిన కాలము ఏది ?

A) క్రీ.పూ. 3500 - 3000 B) క్రీ.పూ. 2800 - 2200 C) క్రీ.పూ. 1500 - 1000 D) క్రీ.పూ. 1000 - 600

సరైన సమాధానం: B) క్రీ.పూ. 2800 - 2200
వివరణ: సాంప్రదాయిక అధ్యయనాల ప్రకారం సింధు నాగరికత యొక్క ఉన్నత వికాస కాలం క్రీ.పూ. 2800 నుండి క్రీ.పూ. 2200 మధ్య కొనసాగింది.

6. సింధులోయ నాగరికత శిథిలాలను ఎప్పుడు కనుగొన్నారు ?

A) 1905 లో B) 1911 లో C) 1921 లో D) 1947 లో

సరైన సమాధానం: C) 1921 లో
వివరణ: 1921లో దయారామ్ సహ్ని నేతృత్వంలో హరప్పా వద్ద జరిపిన త్రవ్వకాలతో ఈ నాగరికత తొలిసారిగా వెలుగులోకి వచ్చింది.

7. ప్రధానంగా సింధు ప్రజల నాగరికత ఏది ?

A) పల్లెటూరి నాగరికత B) పట్టణ నాగరికత C) సంచార తెగల సంస్కృతి D) అటవీ ఆధారిత జీవనం

సరైన సమాధానం: B) పట్టణ నాగరికత
వివరణ: విస్తారమైన రహదారులు, ఇటుక గృహాలు, భూగర్భ మురుగునీటి డ్రైనేజీ వ్యవస్థతో సింధు ప్రజలది ప్రపంచ ప్రసిద్ధ పట్టణ నాగరికతగా నిలిచింది.

8. సింధు నాగరికత నిర్మాతలుగా భావించబడిన జాతి ఏది ?

A) ఆర్యులు B) మంగోలాయిడ్లు C) మధ్యధరా జాతి (మెడిటరేనియన్) D) నార్డిక్ జాతి

సరైన సమాధానం: C) మధ్యధరా జాతి
వివరణ: సింధు ప్రాంతంలో లభించిన అస్థిపంజరాల పరిశీలన ప్రకారం అధిక శాతం జనాభా మధ్యధరా (Mediterranean) జాతికి చెందినవారుగా తేలింది.

9. సింధు నాగరికతకు మరొక పేరేమిటి ?

A) వేద నాగరికత B) హరప్పా నాగరికత C) గంగా లోయ నాగరికత D) ద్రావిడ సామ్రాజ్యం

సరైన సమాధానం: B) హరప్పా నాగరికత
వివరణ: పురావస్తు సాంప్రదాయం ప్రకారం మొదటగా కనుగొనబడిన ప్రదేశం (హరప్పా) పేరు మీదుగా దీనిని 'హరప్పా నాగరికత' అని కూడా పిలుస్తారు.

10. సింధు నాగరికత అవశేషాలు ఎన్ని ప్రదేశాలలో గుర్తించారు ?

A) దాదాపు 50 ప్రదేశాలలో B) 100 ప్రాంతాలలో C) 250 పైన ప్రదేశాలలో D) కేవలం 10 నగరాలలో

సరైన సమాధానం: C) 250 పైన ప్రదేశాలలో
వివరణ: భారతదేశం, పాకిస్తాన్ మరియు ఆఫ్ఘనిస్తాన్ అంతటా 250 కి పైగా పురావస్తు ప్రదేశాలలో ఈ నాగరికత అవశేషాలు నమోదయ్యాయి.

11. సింధు నాగరికతకు సమకాలీనమైన నాగరికతలు ఏవి ?

A) గ్రీకు మరియు రోమన్ నాగరికతలు B) ఆఫ్రికేనియా, బాబిలోనియా, ఈజిప్టు నాగరికతలు C) మాయన్ మరియు ఇంకా నాగరికతలు D) బైజాంటైన్ మరియు పర్షియన్ నాగరికతలు

సరైన సమాధానం: B) ఆఫ్రికేనియా, బాబిలోనియా, ఈజిప్టు నాగరికతలు
వివరణ: సింధు నాగరికత కాలంలోనే ప్రాచీన మెసొపొటేమియా (బాబిలోనియా/సుమేరియా), నైలు నదీ తీరాన ఈజిప్టు నాగరికతలు విలసిల్లాయి.

12. హరప్పా సంస్కృతి యొక్క ప్రత్యేకత ఏమిటి ?

A) భారీ దేవాలయాల నిర్మాణం B) సైనిక కోటల నిర్మాణం C) పటిష్టమైన పట్టణ ప్రణాళిక D) బంగారు నాణేల విస్తృత వాడకం

సరైన సమాధానం: C) పటిష్టమైన పట్టణ ప్రణాళిక
వివరణ: గ్రిడ్ పద్ధతిలో వీధులు, కాల్చిన ఇటుకల నిర్మాణాలు మరియు అద్భుతమైన మురుగునీటి పారుదల హరప్పా సంస్కృతి ప్రత్యేక గుర్తింపులు.

13. సింధూ నాగరికత ప్రదేశాలలో పట్టణాలు ఎన్ని ? అవి ఏవి ?

A) నాలుగు: హరప్పా, లోథల్, రోపార్, మీరట్ B) ఐదు: ఢిల్లీ, లాహోర్, ఆగ్రా, పాట్నా, సూరత్ C) ఆరు: 1. హరప్పా 2. మొహంజోదారో 3. చాన్హుదారో 4. లోథల్ 5. కాలిబంగన్ 6. బన్వాలీ D) మూడు: హరప్పా, మొహంజోదారో, సుత్కజెందోర్

సరైన సమాధానం: C) ఆరు: 1. హరప్పా 2. మొహంజోదారో 3. చాన్హుదారో 4. లోథల్ 5. కాలిబంగన్ 6. బన్వాలీ
వివరణ: సింధు నాగరికత పరిధిలో సంపూర్ణ నగర లక్షణాలు కలిగిన ఆరు ముఖ్య కేంద్రాలుగా వీటిని గుర్తించారు.

14. హరప్పా నగరాలలో నిర్మించబడిన ఇళ్ళ ప్రత్యేకత ఏమిటి ?

A) రోడ్లపై ఒక్కటే వరుసగా పేర్చబడినట్లు నిర్మించుట B) ప్రధాన దర్వాజాలు నేరుగా రహదారి వైపుకే ఉండటం C) చెక్క స్తంభాలతో మాత్రమే నిర్మించుట D) గుండ్రని ఆకారంలో ఇళ్ళు కట్టడం

సరైన సమాధానం: A) రోడ్లపై ఒక్కటే వరుసగా పేర్చబడినట్లు నిర్మించుట
వివరణ: క్రమశిక్షణాయుతమైన సమాంతర వరుసలలో, గ్రిడ్ నమూనాను అనుసరిస్తూ ఇళ్ళ నిర్మాణం జరిగింది.

15. పాకిస్తాన్‌లోని పశ్చిమ పంజాబు రాష్ట్రంలోని మాంటిగోమరీ జిల్లాలో ఉన్న నగరం ఏది ?

A) మొహంజోదారో B) హరప్పా C) చాన్హుదారో D) తక్షశిల

సరైన సమాధానం: B) హరప్పా
వివరణ: రావి నదీ తీరాన గల మాంటిగోమరీ (ప్రస్తుతం సాహివాల్) జిల్లాలో హరప్పా నగరం ఉంది.

16. భారత ఉపఖండంలో అతిపురాతన నగరాలేవి ?

A) హరప్పా, మొహంజోదారో B) కాశీ, అయోధ్య C) మధుర, పాటలీపుత్ర D) ఉజ్జయిని, విదిశ

సరైన సమాధానం: A) హరప్పా, మొహంజోదారో
వివరణ: ఉపఖండ చరిత్రలోనే మొట్టమొదటి క్రమబద్ధమైన పురాతన జంట నగరాలు హరప్పా మరియు మొహంజోదారో.

17. మొహంజోదారో ఎక్కడ ఉంది ?

A) గుజరాత్‌లోని అహ్మదాబాద్ సమీపంలో B) రాజస్థాన్‌లోని గంగానగర్ జిల్లాలో C) పాకిస్తాన్‌లోని సింధు రాష్ట్రంలోని లార్కానా జిల్లాలో D) పంజాబ్‌లోని రూప్‌నగర్ వద్ద

సరైన సమాధానం: C) పాకిస్తాన్‌లోని సింధు రాష్ట్రంలోని లార్కానా జిల్లాలో
వివరణ: సింధు నదికి కుడి గట్టున పాకిస్తాన్‌లోని లార్కానా జిల్లా పరిధిలో మొహంజోదారో విస్తరించి ఉంది.

18. హరప్పా, మొహంజోదారోలు ఏ నది ఒడ్డున ఉన్నాయి ?

A) గంగా నది B) సింధు నది (మరియు దాని ఉపనదుల లోయలో) C) యమునా నది D) నర్మదా నది

సరైన సమాధానం: B) సింధు నది
వివరణ: సింధు నది మరియు దాని ప్రధాన ఉపనదీ వ్యవస్థ (రావి తదితర) పరివాహక ప్రాంతంలో ఈ రెండు నగరాలు ఏర్పడ్డాయి.

19. హరప్పా, మొహంజోదారోలు ఎప్పుడు శిథిలమైనవి ?

A) క్రీ.పూ. 2500 నాటికి B) క్రీ.పూ. 1750 నాటికి C) క్రీ.పూ. 1000 నాటికి D) క్రీ.పూ. 500 నాటికి

సరైన సమాధానం: B) క్రీ.పూ. 1750 నాటికి
వివరణ: వరదలు, నదీ ప్రవాహ మార్గాల మార్పు మరియు పర్యావరణ క్షీణత వల్ల సుమారు క్రీ.పూ. 1750 నాటికి ఈ నగరాలు అంతరించాయి.

20. సింధు నాగరికత వ్యాపించిన ప్రదేశ వైశాల్యం ఎంత ?

A) 5 లక్షల చ.కి.మీ. B) 8 లక్షల 50 వేల చ.కి.మీ. C) 12 లక్షల 99 వేల 600 చ.కి.మీ. D) 20 లక్షల చ.కి.మీ.

సరైన సమాధానం: C) 12 లక్షల 99 వేల 600 చ.కి.మీ.
వివరణ: త్రిభుజాకారంలో విస్తరించిన ఈ సంస్కృతి సుమారు 1.3 మిలియన్ (12,99,600) చదరపు కిలోమీటర్ల వైశాల్యం కలిగి ఉంది.

21. సింధు ప్రజలు వ్యవసాయమునకు ఉపయోగించు జంతువు ఏది ?

A) గుర్రం B) ఎద్దు C) ఒంటె మాత్రమే D) ఏనుగు

సరైన సమాధానం: B) ఎద్దు
వివరణ: పొలం దున్నడానికి, బండ్లను లాగడానికి మూపురం ఉన్న ఎద్దులను సింధు ప్రజలు ఎక్కువగా ఉపయోగించారు.

22. సింధు నాగరికత వ్యాపించిన ప్రదేశానికి ఉత్తర, దక్షిణ సరిహద్దులు ఏవి ?

A) హిమాలయాలు, కన్యాకుమారి B) జమ్మూ (మాండా), నర్మదానది (దైమాబాద్ పరిసరాలు) C) కాశ్మీర్, గోదావరి D) పంజాబ్, కావేరి

సరైన సమాధానం: B) జమ్మూ, నర్మదానది
వివరణ: ఉత్తరాన జమ్మూ కాశ్మీర్‌లోని మాండా నుండి దక్షిణాన మహారాష్ట్ర/నర్మదా ముఖద్వారం సమీపంలోని దైమాబాద్ వరకు సరిహద్దులు విస్తరించాయి.

23. సింధూనాగరికత వ్యాపించిన ప్రదేశానికి తూర్పు, పశ్చిమ సరిహద్దులు ఏవి ?

A) కలకత్తా, కరాచీ B) మీరట్ (ఆలంగీర్‌పూర్), బలూచిస్తాన్‌లోని సుత్కాజెందోర్ (సుత్రాన్) C) వారణాసి, కాబూల్ D) పాట్నా, క్వెట్టా

సరైన సమాధానం: B) మీరట్, బలూచిస్తాన్‌లోని సుత్రాన్
వివరణ: తూర్పు సరిహద్దుగా ఉత్తరప్రదేశ్‌లోని మీరట్ వద్ద గల ఆలంగీర్‌పూర్, పశ్చిమ సరిహద్దుగా బలూచిస్తాన్ తీరంలోని సుత్కాజెందోర్ ఉన్నాయి.

24. శుభ్రతకు, ఆరోగ్యానికి అత్యధిక ప్రాధాన్యతనిచ్చిన ప్రాచీన నాగరికత ఏది ?

A) రోమన్ నాగరికత B) గ్రీకు నాగరికత C) సింధు నాగరికత D) చైనా నాగరికత

సరైన సమాధానం: C) సింధు నాగరికత
వివరణ: ప్రతి ఇంటికీ బావి, ప్రత్యేక స్నానపు గదులు, వీధుల్లో మూసివేసిన డ్రైనేజీ కాలువలు వారి ఉన్నత ప్రజారోగ్య స్పృహకు నిదర్శనం.

25. సింధు ప్రజలకు తెలిసిన లోహాలేవి ?

A) ఇనుము, ఉక్కు, ప్లాటినం B) రాగి, వెండి, బంగారము (మరియు కంచు) C) కేవలం రాగి మాత్రమే D) ఇనుము, అల్యూమినియం

సరైన సమాధానం: B) రాగి, వెండి, బంగారము
వివరణ: సింధు ప్రజలు రాగి, కంచుతో పాటు ఆభరణాల కోసం బంగారం, వెండిలను సమర్థవంతంగా వినియోగించారు (ఇనుము వీరికి తెలియదు).

సింధు నాగరికత యుగము (క్రీ.పూ. 3000 - 1500) – క్విక్ రివిజన్ నోట్స్

సింధు నాగరికత ప్రాచీన భారతదేశంలో వెలసిన తొలి పట్టణ నాగరికత. దీని సరిహద్దులు, భౌగోళిక విస్తీర్ణం మరియు ప్రధాన నగరాల వివరాలు పోటీ పరీక్షలకు ఎంతో ముఖ్యం:

దిక్కు / సరిహద్దు	ప్రాంతం / స్థావరం	రాష్ట్రం / దేశం
ఉత్తర సరిహద్దు	మాండా (చీనాబ్ నదీ తీరం)	జమ్మూ కాశ్మీర్
దక్షిణ సరిహద్దు	దైమాబాద్ (ప్రవర/నర్మదా పరివాహకం)	మహారాష్ట్ర
తూర్పు సరిహద్దు	ఆలంగీర్‌పూర్ (హిండన్ నదీ తీరం)	మీరట్, ఉత్తరప్రదేశ్
పశ్చిమ సరిహద్దు	సుత్కాజెందోర్ (దాష్త్ నదీ తీరం)	మక్రాన్ తీరం, బలూచిస్తాన్

పరీక్షార్థుల కోసం ముఖ్య గమనికలు:

• మొత్తం భౌగోళిక వైశాల్యం దాదాపు 12,99,600 చ.కి.మీ. విస్తీర్ణంలో త్రిభుజాకారంలో వ్యాపించింది.
• ఈ నాగరికత ప్రజలకు ఇనుము వాడకం తెలియదు. ఆయుధాలు మరియు పనిముట్ల కోసం ఎక్కువగా రాగి, కంచుపైనే ఆధారపడ్డారు.
• 1921లో దయారామ్ సహ్ని హరప్పాను, 1922లో ఆర్.డి. బెనర్జీ మొహంజోదారోను వెలికితీశారు (ఈ త్రవ్వకాలన్నీ సర్ జాన్ మార్షల్ ఆధ్వర్యంలో జరిగాయి).