Kharavela, Hathigumpha & Early Satavahanas Set 6

మౌర్యానంతర యుగం: ప్రాక్టీస్ టెస్ట్ (సెట్ - 6)

ఖారవేలుని విజయాలు & తొలి శాతవాహనుల యుగం | 25 సంక్లిష్టమైన ప్రశ్నలు & లోతైన వివరణ

1. కళింగ చక్రవర్తి ఖారవేలుని దిగ్విజయ యాత్రలు, ప్రజా సంక్షేమ పనులు మరియు సైనిక సాహసాలను సంవత్సరం వారీగా నమోదు చేసిన శాసనం ఏది?

A) గౌతమీ బాలశ్రీ వేయించిన నాసిక్ గుహ శాసనం B) రుద్రదమనుడు వేయించిన జునాగఢ్ గిర్నార్ శిలా శాసనం C) ఉదయగిరి కొండల్లో చెక్కబడిన హాతిగుంఫా శాసనము D) దేవి నాగానిక వేయించిన నానాఘాట్ గుహ శాసనం

2. హాతిగుంఫా శాసనం భౌగోళికంగా ఎక్కడ నెలకొని ఉన్నది?

A) ఆంధ్రప్రదేశ్‌లోని గుంటూరు సమీపంలో గల నాగార్జునకొండ లోయలో B) ఒడిశా రాజధాని భువనేశ్వర్‌కు సమీపంలోని ఉదయగిరి కొండలలో C) మహారాష్ట్ర పశ్చిమ కనుమలలోని పూణే సమీప నానాఘాట్ కనుమలో D) మధ్యప్రదేశ్‌లోని భోపాల్ సమీప సాంచీ కొండలపై

3. కళింగ చక్రవర్తి ఖారవేలుని మత విశ్వాసాలు మరియు వైఖరికి సంబంధించి అత్యంత సరైన ప్రకటన ఏది?

A) ఇతడు పరమ వైదిక మతాభిమాని అయి అశ్వమేధ మరియు రాజసూయ యాగాలను నిర్వహించాడు B) ఇతడు మహాయాన బౌద్ధమతాన్ని అధికారికంగా స్వీకరించి విదేశీ ప్రచారకులను పంపాడు C) ఇతడు తీవ్రమైన శైవ భక్తుడై 70కి పైగా శివాలయాలను నిర్మించాడు D) ఇతడు పరమ జైనమతాభిమాని; జైన సన్యాసుల నివాసార్థం ఉదయగిరిలో గుహలను తవ్వించాడు

4. ఖారవేలుని కాలంలో దేశం నలుమూలల నుండి వచ్చిన జైన మునులతో ప్రసిద్ధ 'జైన పరిషత్తు' ఎక్కడ సమావేశమైంది?

A) కుమారిగిరిపై (ఉదయగిరి) B) వల్లభి నగరంలో C) కుండలవనంలో D) శ్రీపర్వతంపై

5. ఖారవేలుడు తన అపార విజయాలకు స్మారకంగా రాజధానిలో భారీ వ్యయంతో నిర్మించిన అత్యద్భుత రాజసౌధం పేరేమిటి?

A) విజయవిలాస ప్రాసాదము B) సుగంగ ప్రాసాదము C) మహావిజయ ప్రాసాదము D) అమరావతి ప్రాసాదము

6. హాతిగుంఫా శాసనం ప్రకారం ఖారవేలుని ఉత్తర భారతదేశ దండయాత్రలో అతని చేతిలో ఓడింపబడిన మగధ పాలకుడు ఎవరు?

A) బృహద్రథుడు B) పుష్యమిత్ర శుంగుడు (బహసతిమిత్ర) C) అగ్నిమిత్రుడు D) దేవభూతి

7. ఖారవేలుడు తన పశ్చిమ దండయాత్రలో ఎవరిని లక్ష్యంగా చేసుకుని కన్నాబెన్నా (కృష్ణా నది) తీరం వరకు సైన్యాలను నడిపించి ప్రతిఘటించాడు?

A) గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి B) రెండవ శాతకర్ణి C) హాలుడు D) మొదటి శాతకర్ణి

8. దక్కన్ పీఠభూమి మరియు ఆంధ్రదేశాన్ని సమైక్యంగా పరిపాలించిన మొట్టమొదటి చారిత్రక రాజవంశం ఏది?

A) ఆంధ్ర శాతవాహనులు B) ఇక్ష్వాకులు C) విష్ణుకుండినులు D) శాలంకాయనులు

9. నాణేలు, పురాణాలు మరియు శాసనాల ఆధారంగా శాతవాహన వంశ మూలపురుషుడిగా ఏకగ్రీవంగా అంగీకరించబడిన పాలకుడు ఎవరు?

A) కృష్ణుడు (కన్హా) B) మొదటి శాతకర్ణి C) శ్రీముఖుడు (సిముఖుడు) D) గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి

10. శాతవాహన రాజుల వంశావళిని, వారి 30 మంది పాలకుల పేర్లను సమగ్రంగా పేర్కొన్న ప్రాచీన పురాణం ఏది?

A) విష్ణు పురాణము B) మత్స్య పురాణము C) వాయు పురాణము D) భాగవత పురాణము

11. 'ఆంధ్రులు' అనే తెగ గురించిన ప్రప్రథమ చారిత్రక ప్రస్తావన క్రింది ఏ వైదిక సాహిత్య గ్రంథంలో కనిపిస్తుంది?

A) ఐతరేయ బ్రాహ్మణము (ఋగ్వేద శాఖ) B) శతపథ బ్రాహ్మణము C) ఛాందోగ్య ఉపనిషత్తు D) తైత్తిరీయ అరణ్యకము

12. చరిత్రకారుల ఆధునిక పరిశోధనల ప్రకారం శాతవాహనుల జన్మస్థలం/మూల నివాస ప్రాంతం ఏది?

A) బేలన్ లోయ (ఉత్తరప్రదేశ్) B) చోళమండల తీరప్రాంతం C) మాళ్వా పీఠభూమి D) కృష్ణా మరియు గోదావరి నదుల మధ్య ప్రాంతం (కోటిలింగాల / ప్రతిష్ఠానపురం)

13. పశ్చిమ దక్కన్‌లో శాతవాహనుల మొట్టమొదటి అధికారిక సామ్రాజ్య రాజధాని ఏది?

A) ధరణికోట (ధాన్యకటకం) B) ఉజ్జయిని C) పైఠాన్ (ప్రతిష్ఠానపురం - మహారాష్ట్ర) D) అమరావతి

14. తూర్పు దక్కన్ మరియు కోస్తాంధ్ర ప్రాంతంలో శాతవాహనుల మలి రాజధానిగా విలసిల్లిన నగరం ఏది?

A) కోటిలింగాల B) ధరణికోట లేదా ధాన్యకటకం (అమరావతి) C) నాసిక్ D) వేంగి

15. శాతవాహన చక్రవర్తులు తమ ప్రారంభ శాసనాలు, సాహిత్యం మరియు నాణేలపై విస్తృతంగా ఉపయోగించిన తొలి రాజభాష ఏది?

A) ప్రాకృతము (మహారాష్ట్రీ ప్రాకృతం) B) సంస్కృతము C) పాళీ D) ప్రాచీన తెలుగు

16. శాతవాహన రాజు హాలుని వివాహ వృత్తాంతాన్ని వర్ణించే 'లీలావతి' అనే ప్రాకృత కావ్యానికి రచయిత ఎవరు?

A) గుణాఢ్యుడు B) కుతూహలుడు C) హాలుడు D) శర్వవర్మ (వ్యాకరణకర్త సంప్రదాయం ప్రకారం)

17. పైశాచీ ప్రాకృత భాషలో విశ్వవిఖ్యాత కథా సంకలనమైన 'బృహత్కథ'ను రచించిన శాతవాహన ఆస్థాన పండితుడు ఎవరు?

A) శర్వవర్మ B) గుణాఢ్యుడు C) వాత్సాయనుడు D) అమరసింహుడు

18. శ్రీముఖుని మరణానంతరం శాతవాహన సామ్రాజ్యాన్ని నాసిక్ వరకు విస్తరించి, అక్కడ బౌద్ధ గుహలను తొలిపించిన అతని సోదరుడు ఎవరు?

A) మొదటి శాతకర్ణి B) పూర్ణోత్సంగుడు C) కృష్ణుడు (కన్హా) D) స్కంధస్తంభి

19. ఉత్తర భారతదేశ సరిహద్దులను తాకుతూ మధ్య భారతదేశంలోని మాళ్వా ప్రాంతాన్ని జయించిన మొట్టమొదటి ఆంధ్ర శాతవాహన చక్రవర్తి ఎవరు?

A) మొదటి శాతకర్ణి B) శ్రీముఖుడు C) కృష్ణుడు D) గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి

20. 'దక్షిణాపాధపతి', 'అప్రతిహతచక్ర' అనే సార్వభౌమ బిరుదులు క్రింది ఏ శాతవాహన చక్రవర్తికి కలవు?

A) గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి B) మొదటి శాతకర్ణి C) యజ్ఞశ్రీ శాతకర్ణి D) రెండవ పులోమావి

21. మొదటి శాతకర్ణి దిగ్విజయ యాత్రలు, యాగాలు మరియు దానధర్మాలను సవివరంగా తెలియజేసే 'నానాఘాట్ శాసనం' ఎవరి ద్వారా వేయించబడింది?

A) గౌతమీ బాలశ్రీ B) వాసిష్ఠీ దేవి C) మొదటి శాతకర్ణి భార్య అయిన దేవి నాగానిక D) శాంతిశ్రీ

22. తన రాజకీయ సార్వభౌమత్వ స్థాపనకు గుర్తుగా రెండు అశ్వమేధ యాగాలు, ఒక రాజసూయ యాగం నిర్వహించిన శాతవాహన చక్రవర్తి ఎవరు?

A) మొదటి శాతకర్ణి B) గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి C) పుష్యమిత్ర శుంగుడు D) ఖారవేలుడు

23. మొదటి శాతకర్ణి సమకాలీనుడైన కళింగ చక్రవర్తి ఎవరు? శాతకర్ణి ఏ మతావలంబి?

A) అశోకుడు — బౌద్ధమతం B) కనిష్కుడు — మహాయాన బౌద్ధం C) రుద్రదమనుడు — శైవమతం D) ఖారవేలుడు — వైదిక హిందూమతం

24. తొలి శాతవాహన పాలకులను వారి పాలనాధికార క్రమంలో (Chronological Order) అమర్చండి:

1. మొదటి శాతకర్ణి
2. శ్రీముఖుడు (సిముఖుడు)
3. కృష్ణుడు (కన్హా)

A) 1 → 2 → 3 B) 2 → 3 → 1 C) 3 → 2 → 1 D) 2 → 1 → 3

25. ప్రకటన (A) మరియు కారణం (R) లను పరిశీలించండి:

ప్రకటన (A): నానాఘాట్ శాసనం ప్రాచీన భారతదేశ ఆర్థిక, మత చరిత్రలో భూదానాలను నమోదు చేసిన అత్యంత ప్రాచీన శాసనాలలో ఒకటిగా పరిగణించబడుతుంది.
కారణం (R): మొదటి శాతకర్ణి నిర్వహించిన అశ్వమేధ, రాజసూయ యాగాల ముగింపు సందర్భంగా బ్రాహ్మణులకు వేలాది ఆవులు, గుర్రాలు, వెండి నాణేలు మరియు గ్రామాలను దానంగా ఇచ్చిన వివరాలు ఇందులో నమోదు చేయబడ్డాయి.

A) (A) మరియు (R) రెండూ సత్యం, మరియు (A) కు (R) సరైన వివరణ B) (A) మరియు (R) రెండూ సత్యమే, కానీ (A) కు (R) సరైన వివరణ కాదు C) (A) సత్యం, కానీ (R) అసత్యం D) (A) అసత్యం, కానీ (R) సత్యం

త్వరిత పునర్విమర్శ & విశ్లేషణాత్మక ముఖ్యాంశాలు (Quick Review & Analytical Insights)

1. ఖారవేలుని హాతిగుంఫా శాసనం: భువనేశ్వర్ సమీపంలోని ఉదయగిరి కొండల్లో గల హాతిగుంఫా సహజ గుహలో ప్రాకృత భాషలో, బ్రాహ్మీ లిపిలో చెక్కబడింది. ఖారవేలుడు జైనమతాభిమాని అయి కుమారిగిరిపై జైన మునుల పరిషత్తు నిర్వహించాడు. ఇతని రాజప్రాసాదం 'మహావిజయ ప్రాసాదము'. ఖారవేలుడు మగధ రాజు పుష్యమిత్ర శుంగుడిని, దక్కన్‌లో మొదటి శాతకర్ణిని సైనికంగా ఢీకొన్నాడు.

2. ఆంధ్రుల తొలి ప్రస్తావన & శాతవాహన మూలాలు: ఆంధ్రుల ప్రసక్తి మొట్టమొదటగా ఐతరేయ బ్రాహ్మణంలో విశ్వామిత్రుని కుమారుల శాప వృత్తాంతంలో కనిపించింది. మత్స్య పురాణం శాతవాహనులను 'ఆంధ్రభృత్యులు'గా పేర్కొంటూ 30 మంది రాజుల జాబితాను ఇచ్చింది. వీరి జన్మస్థలం కృష్ణా-గోదావరి తీర మైదానాలు. వీరి తొలి రాజధాని మహారాష్ట్రలోని పైఠాన్ (ప్రతిష్ఠానపురం) కాగా, మలి రాజధాని గుంటూరు జిల్లాలోని ధరణికోట (ధాన్యకటకం). తొలి అధికార భాష ప్రాకృతం.

3. శ్రీముఖుడు & కృష్ణుడు: వంశ మూలపురుషుడు శ్రీముఖుడు (సిముఖుడు). కోటిలింగాలలో ఇతని నాణేలు లభించాయి. ఇతని అనంతరం సోదరుడు కృష్ణుడు (కన్హా) అధికారంలోకి వచ్చి నాసిక్ వరకు రాజ్యాన్ని విస్తరించి, నాసిక్ వద్ద శ్రమణుల కోసం గుహను తవ్వించాడు.

4. మొదటి శాతకర్ణి వైభవం & నానాఘాట్ శాసనం: మొదటి శాతకర్ణి శాతవాహనులలో మొదటి గొప్ప సార్వభౌముడు. మాళ్వాను జయించి 'దక్షిణాపాధపతి', 'అప్రతిహతచక్ర' బిరుదులు ధరించాడు. ఇతడు పరమ వైదిక మతాభిమాని అయి 2 అశ్వమేధ యాగాలు, 1 రాజసూయ యాగం చేశాడు. ఇతని భార్య దేవి నాగానిక వేయించిన 'నానాఘాట్ శాసనం' దక్షిణ భారతదేశంలో మొట్టమొదటి లిఖిత చారిత్రక ఆధారంగా, భూదానాల నమోదుకు ప్రామాణికంగా నిలిచింది.