Post-Mauryan Period Practice Papers Set 1

మౌర్యానంతర యుగం: ప్రాక్టీస్ టెస్ట్ (సెట్ - 1)

శుంగ, కణ్వ & ఇండో-గ్రీక్ రాజవంశాలు | 25 సమగ్ర ప్రశ్నలు & విశ్లేషణ

1. శుంగ వంశ స్థాపన మరియు పాలనా కాలానికి సంబంధించి క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
i. మౌర్య వంశాన్ని కూల్చివేసి శుంగ వంశాన్ని పుష్యమిత్ర శుంగుడు స్థాపించాడు.
ii. శుంగ వంశం మొత్తం క్రీ.పూ. 187 నుండి క్రీ.పూ. 75 వరకు (సుమారు 112 సంవత్సరాలు) పాలించింది.
iii. పుష్యమిత్రుని అనంతరం మొత్తం 12 మంది శుంగ రాజులు రాజ్యాన్ని ఏలారు.
2. గ్రంథాలు - రచయితలను సరిగ్గా జతపరచండి:
జాబితా - I (గ్రంథం / రచన)జాబితా - II (రచయిత)
a. మహాభాష్యం1. కాళిదాసు
b. హర్షచరిత్ర2. పతంజలి
c. మాళవికాగ్నిమిత్రం3. బాణుడు
3. శుంగుల పరిపాలనా విస్తరణ మరియు మత విధానంపై సరైన వాక్యాలను ఎంచుకోండి:
1. పుష్యమిత్ర శుంగుడు తీవ్రమైన వైదిక మతాభిమాని.
2. పుష్యమిత్రుడు పూర్వ మౌర్య సామ్రాజ్యంలోని తూర్పు భాగాన్ని తన పరిపాలన కింద విస్తరించుకున్నాడు.
3. పుష్యమిత్రుడు తన కుమారుడైన అగ్నిమిత్రుని విదిశ ప్రాంతానికి పాలకుడిగా నియమించాడు.
4. 'మాళవికాగ్నిమిత్రం' నాటకానికి సంబంధించి క్రింది వాటిలో సరైనది ఏది?
ప్రకటన I: ఈ నాటకంలో కథానాయకుడు శుంగ యువరాజైన అగ్నిమిత్రుడు.
ప్రకటన II: కథానాయిక అయిన మాళవిక విదర్భ రాజైన యజ్ఞసేనుని సోదరి.
5. పుష్యమిత్ర శుంగుని సైనిక మరియు వైదిక విజయాలకు సంబంధించి సరికాని జత/వాక్యాన్ని గుర్తించండి:
6. శుంగ వంశ పతనం మరియు కణ్వ వంశ ఆవిర్భావం గురించిన సరైన వాక్యాలు:
a. శుంగ వంశంలో చివరి పాలకుడు దేవభూతి.
b. దేవభూతి మంత్రి అయిన వాసుదేవ కణ్వుడు అతనిని హతమార్చి కణ్వ వంశాన్ని స్థాపించాడు.
c. హిందూ ధర్మ శాస్త్రమైన 'మనుస్మృతి' (మను సంహిత) శుంగుల కాలంలోనే సంకలనం చేయబడిందని చరిత్రకారుల భావన.
7. కణ్వ వంశ రాజుల పరిపాలన క్రమాన్ని (Chronological Order) గుర్తించండి:
1. సుశర్మ
2. భూమిమిత్రుడు
3. వాసుదేవ కణ్వుడు
8. కణ్వ వంశం గురించిన క్రింది వాక్యాలలో ఏది/ఏవి సత్యం?
I. కణ్వ వంశం క్రీ.పూ. 75 నుండి క్రీ.పూ. 29 వరకు సుమారు 46 సంవత్సరాలు పరిపాలించింది.
II. కణ్వ వంశ చివరి రాజైన సుశర్మను అంతమొందించి మగధపై అధికారాన్ని చేజిక్కించుకున్నది శాతవాహనులు.
9. బాక్ట్రియా మరియు బాక్ట్రియన్ గ్రీకుల భౌగోళిక ప్రాంతానికి సంబంధించి సరైనది ఏది?
10. పుష్యమిత్ర శుంగుని సమకాలీనుడై, భారతదేశంపై దండెత్తిన సుప్రసిద్ధ బాక్ట్రియన్ గ్రీకు రాజు ఎవరు?
11. ఇండో-గ్రీక్ రాజు 'మినాండర్' (మిళిందుడు) గురించి క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
1. బౌద్ధ గ్రంథాలలో ఇతనిని 'మిళిందుడు' అని ప్రస్తావించారు.
2. ఇతని రాజధాని 'సాకాల' (నేటి సియాల్‌కోట్).
3. ఇతడు నాగసేనుని ద్వారా బౌద్ధ మతాన్ని స్వీకరించాడు.
4. వీరి మధ్య జరిగిన ఆధ్యాత్మిక సంవాదమే 'మిళిందపన్హా' అనే బౌద్ధ గ్రంథం.
12. ప్రాచీన భారతదేశంలో నాణేల ముద్రణ మరియు కళారంగంలో ఇండో-గ్రీకుల విశిష్టత ఏమిటి?
13. 'గాంధార శిల్పకళ' ఆవిర్భావం క్రింది ఏ రెండు సంస్కృతుల సమ్మేళనం వల్ల జరిగింది?
14. శకుల (Scythians) మూలం మరియు మొదటి నివాస ప్రాంతం ఏది?
15. శకుల పరిపాలనా పదజాలం మరియు హోదాలను జతపరచండి:
హోదా / పదంవివరణ
a. క్షేత్రపీ1. రాష్ట్ర మండలాధిపతి / గవర్నర్ జనరల్
b. క్షాత్రపుడు2. ప్రావిన్స్ / రాష్ట్రం
c. మహాక్షాత్రపుడు3. యువరాజు / ప్రావిన్షియల్ వైస్రాయ్
16. పశ్చిమ భారతదేశంలో శక క్షాత్రపుల విభాగాలపై సరైన వివరణ ఏది?
1. పశ్చిమ క్షాత్రపులు రెండు ముఖ్య శాఖలుగా విడిపోయారు: క్షహరాటులు మరియు కార్ధమకులు.
2. మహారాష్ట్ర ప్రాంతంలో క్షహరాట రాజ్యాన్ని స్థాపించిన మూలపురుషుడు భూమకుడు.
3. కార్ధమక శాఖ రాజధాని బరుకచ్చం.
17. క్షహరాట పాలకుడైన నహపాణుడికి సంబంధించి సరికాని ప్రకటన ఏది?
18. కార్ధమక వంశ మూలపురుషుడు మరియు అత్యున్నత పాలకుడి సరైన జత ఏది?
19. శక మహాక్షాత్రపుడు రుద్రదమనునికి సంబంధించి క్రింది వాక్యాలను పరిశీలించండి:
i. స్వచ్ఛమైన సంస్కృతంలో మొట్టమొదటి పెద్ద శిలా శాసనాన్ని (గిర్నార్ శాసనం) వేయించాడు.
ii. మౌర్యుల కాలం నాటి సుదర్శన తటాకానికి వరదల వల్ల గండిపడగా తన సొంత ఖర్చులతో బాగుచేయించాడు.
iii. శాతవాహన రాజైన శివశ్రీ శాతకర్ణిని ఓడించి, అనంతరం అతనికి తన కుమార్తెను ఇచ్చి వివాహం చేశాడు.
20. పశ్చిమ శక క్షాత్రప వంశాన్ని శాశ్వతంగా అంతమొందించిన గుప్త చక్రవర్తి ఎవరు?
21. పార్థియనులు (పహ్లవులు) గురించి సత్యమైన వాక్యాలను ఎంచుకోండి:
1. వీరు కాస్పియన్ సముద్ర తీర ప్రాంతమైన పార్థియా నుండి వలస వచ్చారు.
2. వీరి చక్రవర్తులలో సుప్రసిద్ధుడు గోండోఫెర్నిస్.
3. క్రైస్తవ మత ప్రచారకుడు సెంట్ థామస్ భారతదేశాన్ని సందర్శించిన కాలంలో గోండోఫెర్నిస్ పాలకుడిగా ఉన్నాడు.
22. కుషాణ వంశ ప్రారంభ చరిత్రకు సంబంధించి క్రింది వాటిని సరిగ్గా జతపరచండి:
వ్యక్తి / అంశంసంబంధిత వివరణ
a. యు-చి (Yuezhi)1. కుషాణుల తొలి పాలకుడు
b. కుజుల కాడ్‌ఫైసిస్2. మాళ్వా వరకు రాజ్యాన్ని విస్తరించిన రాజు
c. విమా కాడ్‌ఫైసిస్3. వాయువ్య చైనా/మంగోలియా తెగ
23. విమా కాడ్‌ఫైసిస్ నాణేలపై కనిపించే బిరుదులు మరియు శైవ మత చిహ్నాలను బట్టి సరైనది ఏది?
24. భారతదేశాన్ని పాలించిన క్రింది విదేశీ రాజవంశాల ఆగమనాన్ని సరైన కాలక్రమంలో అమర్చండి:
1. శకులు (Scythians)
2. బాక్ట్రియన్ గ్రీకులు (Indo-Greeks)
3. కుషాణులు (Kushans)
4. పార్థియనులు (Parthians)
25. మౌర్యానంతర యుగంలోని రాజకీయ సంస్కృతి మరియు రాజ్యాల పతనాలకు సంబంధించి సరిపోలని వాక్యం:

త్వరిత పునర్విమర్శ (Quick Review & Analytical Insights)

1. శుంగ వంశం (క్రీ.పూ. 187 - 75): మౌర్య సేనాని పుష్యమిత్ర శుంగుడు చివరి మౌర్య చక్రవర్తి బృహద్రథుడిని వధించి ఈ వంశాన్ని స్థాపించాడు. పుష్యమిత్రుడు వైదిక ధర్మాన్ని పునరుద్ధరించి రెండు అశ్వమేధ యాగాలు చేశాడు. ఇతని కుమారుడు అగ్నిమిత్రుడు కాళిదాసు రచించిన 'మాళవికాగ్నిమిత్రం' నాటకానికి నాయకుడు. ఆస్థాన పండితుడు పతంజలి 'మహాభాష్యం' రచించాడు. శుంగ వంశం చివరి రాజు దేవభూతిని అతని మంత్రి వాసుదేవుడు హతమార్చాడు.

2. కణ్వ వంశం (క్రీ.పూ. 75 - 29): వాసుదేవ కణ్వుడు స్థాపించిన ఈ బ్రాహ్మణ వంశం సుమారు 45-46 సంవత్సరాలు మాత్రమే పాలించింది. వాసుదేవుడు, భూమిమిత్రుడు, నారాయణుడు, సుశర్మ ముఖ్యులు. చివరి రాజైన సుశర్మను శాతవాహన రాజు హతమార్చడంతో మగధపై కణ్వ పాలన ముగిసింది.

3. బాక్ట్రియన్ గ్రీకులు & ఇండో-గ్రీకులు: మౌర్యుల పతనం తర్వాత వాయువ్య సరిహద్దుల గుండా డెమెట్రియస్ దండెత్తాడు. మినాండర్ (మిళిందుడు) అత్యంత ప్రసిద్ధుడు; ఇతని రాజధాని సాకాల (సియాల్‌కోట్). నాగసేనుని ప్రభావంతో బౌద్ధం స్వీకరించిన సంభాషణలే 'మిళిందపన్హా'. భారతదేశంలో మొట్టమొదటి క్రమబద్ధమైన బంగారు నాణేలను, చిత్రాలతో కూడిన నాణేలను వీరే జారీ చేశారు. భారతీయ-గ్రీకు సమ్మేళనంతో 'గాంధార కళ' విలసిల్లింది.

4. శకులు & క్షాత్రపులు: మధ్య ఆసియా నుండి వచ్చిన సిథియన్లు తక్షశిల, మథుర, పశ్చిమ భారతదేశంలో స్థిరపడ్డారు. పశ్చిమ భారతదేశంలో క్షహరాట శాఖ (భూమకుడు, నహపాణుడు), కార్ధమక శాఖ (చష్టనుడు, రుద్రదమనుడు) ప్రసిద్ధి చెందాయి. రుద్రదమనుడు వేయించిన గిర్నార్ శాసనం సంస్కృతంలో మొట్టమొదటి విస్తృత శిలా శాసనం.

No comments:

Post a Comment