మౌర్యానంతర యుగం: ప్రాక్టీస్ టెస్ట్ (సెట్ - 1)
శుంగ, కణ్వ & ఇండో-గ్రీక్ రాజవంశాలు | 25 సమగ్ర ప్రశ్నలు & విశ్లేషణ
ii. శుంగ వంశం మొత్తం క్రీ.పూ. 187 నుండి క్రీ.పూ. 75 వరకు (సుమారు 112 సంవత్సరాలు) పాలించింది.
iii. పుష్యమిత్రుని అనంతరం మొత్తం 12 మంది శుంగ రాజులు రాజ్యాన్ని ఏలారు.
| జాబితా - I (గ్రంథం / రచన) | జాబితా - II (రచయిత) |
|---|---|
| a. మహాభాష్యం | 1. కాళిదాసు |
| b. హర్షచరిత్ర | 2. పతంజలి |
| c. మాళవికాగ్నిమిత్రం | 3. బాణుడు |
2. పుష్యమిత్రుడు పూర్వ మౌర్య సామ్రాజ్యంలోని తూర్పు భాగాన్ని తన పరిపాలన కింద విస్తరించుకున్నాడు.
3. పుష్యమిత్రుడు తన కుమారుడైన అగ్నిమిత్రుని విదిశ ప్రాంతానికి పాలకుడిగా నియమించాడు.
ప్రకటన II: కథానాయిక అయిన మాళవిక విదర్భ రాజైన యజ్ఞసేనుని సోదరి.
b. దేవభూతి మంత్రి అయిన వాసుదేవ కణ్వుడు అతనిని హతమార్చి కణ్వ వంశాన్ని స్థాపించాడు.
c. హిందూ ధర్మ శాస్త్రమైన 'మనుస్మృతి' (మను సంహిత) శుంగుల కాలంలోనే సంకలనం చేయబడిందని చరిత్రకారుల భావన.
2. భూమిమిత్రుడు
3. వాసుదేవ కణ్వుడు
II. కణ్వ వంశ చివరి రాజైన సుశర్మను అంతమొందించి మగధపై అధికారాన్ని చేజిక్కించుకున్నది శాతవాహనులు.
2. ఇతని రాజధాని 'సాకాల' (నేటి సియాల్కోట్).
3. ఇతడు నాగసేనుని ద్వారా బౌద్ధ మతాన్ని స్వీకరించాడు.
4. వీరి మధ్య జరిగిన ఆధ్యాత్మిక సంవాదమే 'మిళిందపన్హా' అనే బౌద్ధ గ్రంథం.
| హోదా / పదం | వివరణ |
|---|---|
| a. క్షేత్రపీ | 1. రాష్ట్ర మండలాధిపతి / గవర్నర్ జనరల్ |
| b. క్షాత్రపుడు | 2. ప్రావిన్స్ / రాష్ట్రం |
| c. మహాక్షాత్రపుడు | 3. యువరాజు / ప్రావిన్షియల్ వైస్రాయ్ |
2. మహారాష్ట్ర ప్రాంతంలో క్షహరాట రాజ్యాన్ని స్థాపించిన మూలపురుషుడు భూమకుడు.
3. కార్ధమక శాఖ రాజధాని బరుకచ్చం.
ii. మౌర్యుల కాలం నాటి సుదర్శన తటాకానికి వరదల వల్ల గండిపడగా తన సొంత ఖర్చులతో బాగుచేయించాడు.
iii. శాతవాహన రాజైన శివశ్రీ శాతకర్ణిని ఓడించి, అనంతరం అతనికి తన కుమార్తెను ఇచ్చి వివాహం చేశాడు.
2. వీరి చక్రవర్తులలో సుప్రసిద్ధుడు గోండోఫెర్నిస్.
3. క్రైస్తవ మత ప్రచారకుడు సెంట్ థామస్ భారతదేశాన్ని సందర్శించిన కాలంలో గోండోఫెర్నిస్ పాలకుడిగా ఉన్నాడు.
| వ్యక్తి / అంశం | సంబంధిత వివరణ |
|---|---|
| a. యు-చి (Yuezhi) | 1. కుషాణుల తొలి పాలకుడు |
| b. కుజుల కాడ్ఫైసిస్ | 2. మాళ్వా వరకు రాజ్యాన్ని విస్తరించిన రాజు |
| c. విమా కాడ్ఫైసిస్ | 3. వాయువ్య చైనా/మంగోలియా తెగ |
2. బాక్ట్రియన్ గ్రీకులు (Indo-Greeks)
3. కుషాణులు (Kushans)
4. పార్థియనులు (Parthians)
త్వరిత పునర్విమర్శ (Quick Review & Analytical Insights)
1. శుంగ వంశం (క్రీ.పూ. 187 - 75): మౌర్య సేనాని పుష్యమిత్ర శుంగుడు చివరి మౌర్య చక్రవర్తి బృహద్రథుడిని వధించి ఈ వంశాన్ని స్థాపించాడు. పుష్యమిత్రుడు వైదిక ధర్మాన్ని పునరుద్ధరించి రెండు అశ్వమేధ యాగాలు చేశాడు. ఇతని కుమారుడు అగ్నిమిత్రుడు కాళిదాసు రచించిన 'మాళవికాగ్నిమిత్రం' నాటకానికి నాయకుడు. ఆస్థాన పండితుడు పతంజలి 'మహాభాష్యం' రచించాడు. శుంగ వంశం చివరి రాజు దేవభూతిని అతని మంత్రి వాసుదేవుడు హతమార్చాడు.
2. కణ్వ వంశం (క్రీ.పూ. 75 - 29): వాసుదేవ కణ్వుడు స్థాపించిన ఈ బ్రాహ్మణ వంశం సుమారు 45-46 సంవత్సరాలు మాత్రమే పాలించింది. వాసుదేవుడు, భూమిమిత్రుడు, నారాయణుడు, సుశర్మ ముఖ్యులు. చివరి రాజైన సుశర్మను శాతవాహన రాజు హతమార్చడంతో మగధపై కణ్వ పాలన ముగిసింది.
3. బాక్ట్రియన్ గ్రీకులు & ఇండో-గ్రీకులు: మౌర్యుల పతనం తర్వాత వాయువ్య సరిహద్దుల గుండా డెమెట్రియస్ దండెత్తాడు. మినాండర్ (మిళిందుడు) అత్యంత ప్రసిద్ధుడు; ఇతని రాజధాని సాకాల (సియాల్కోట్). నాగసేనుని ప్రభావంతో బౌద్ధం స్వీకరించిన సంభాషణలే 'మిళిందపన్హా'. భారతదేశంలో మొట్టమొదటి క్రమబద్ధమైన బంగారు నాణేలను, చిత్రాలతో కూడిన నాణేలను వీరే జారీ చేశారు. భారతీయ-గ్రీకు సమ్మేళనంతో 'గాంధార కళ' విలసిల్లింది.
4. శకులు & క్షాత్రపులు: మధ్య ఆసియా నుండి వచ్చిన సిథియన్లు తక్షశిల, మథుర, పశ్చిమ భారతదేశంలో స్థిరపడ్డారు. పశ్చిమ భారతదేశంలో క్షహరాట శాఖ (భూమకుడు, నహపాణుడు), కార్ధమక శాఖ (చష్టనుడు, రుద్రదమనుడు) ప్రసిద్ధి చెందాయి. రుద్రదమనుడు వేయించిన గిర్నార్ శాసనం సంస్కృతంలో మొట్టమొదటి విస్తృత శిలా శాసనం.
No comments:
Post a Comment