Ancient History Jainism & Buddhism Practice Bits Set 2

జైన & బౌద్ధ మతాలు - గ్రాండ్ ప్రాక్టీస్ టెస్ట్ (SET 2)

మూల ప్రశ్నలు: 26 నుండి 50) | Advanced Tough MCQs

1 జైన మత ఆచారాలలో 'సల్లేఖన వ్రతం' (సంతార) యొక్క తాత్విక అంతరార్థం క్రింది వాటిలో ఏది?

A) సమాజ సేవ చేస్తూ దానధర్మాలు చేయడం ✖ (తప్పు) B) మోక్ష సాధనకై ఆహార పానీయాలను క్రమంగా త్యజిస్తూ శరీరాన్ని శుష్కింపజేసి స్వచ్ఛందంగా ప్రాణత్యాగం చేయడం ✖ (తప్పు) C) కేవలం యుద్ధ రంగంలో వీర మరణం పొందడం ✖ (తప్పు) D) సంవత్సరానికి ఒకసారి మాత్రమే ఉపవాస దీక్ష ఆచరించడం ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: B

వివరణ: 'సల్లేఖన' లేదా 'సంతార' అనేది జైనమతంలో అత్యున్నత మోక్ష సాధన మార్గం. ఇందులో సాధకుడు ఇంద్రియ వాంఛలను జయించి ఆహార పానీయాలను క్రమంగా త్యజిస్తూ దేహత్యాగం చేస్తాడు.

2 23వ తీర్థంకరుడైన పార్శ్వనాథునికి సంబంధించి క్రింది అంశాలను పరిశీలించి సరైన దానిని గుర్తించండి:

A) ఈయన 12 సంవత్సరాల పాటు ఘోర తపస్సు చేసి జ్ఞానం పొందాడు. ✖ (తప్పు) B) ఈయన సమ్మెత శిఖరంపై 84 రోజుల పాటు కఠోర తపస్సు చేసి కైవల్య జ్ఞానం పొందాడు. ✖ (తప్పు) C) ఈయన బుద్ధుని సమకాలికుడు మరియు బుద్ధుని శిష్యుడు. ✖ (తప్పు) D) ఈయన పంచ మహావ్రతాలలో బ్రహ్మచర్యాన్ని ప్రవేశపెట్టాడు. ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: B

వివరణ: పార్శ్వనాథుడు 84 రోజుల కఠోర సాధన అనంతరం 'సమ్మెత శిఖరం' (జార్ఖండ్ లోని పారస్‌నాథ్ కొండ) పై కైవల్య జ్ఞానం సాధించాడు. (12 సంవత్సరాల తపస్సు చేసినది మహావీరుడు).

3 'జైన మతము' అనే పేరు ఆవిర్భవించడానికి మరియు స్థిరపడటానికి మూల కారణమైన తీర్థంకరుడు ఎవరు?

A) ఋషభనాథుడు (ఆదినాథుడు) ✖ (తప్పు) B) అరిష్టనేమి ✖ (తప్పు) C) వర్ధమాన మహావీరుడు ('జినుడు' అనే బిరుదు రావడం వల్ల) ✖ (తప్పు) D) స్థూలభద్రుడు ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: C

వివరణ: వర్ధమాన మహావీరుడు సుఖదుఃఖాలను, రాగద్వేషాలను జయించి 'జినుడు' (విజేత) గా పిలువబడ్డాడు. ఆయన అనుచరులు జైనులని, ఆ మతానికి 'జైనమతం' అని పేరు వచ్చింది.

4 వర్ధమాన మహావీరుని తపస్సు మరియు జ్ఞానోదయ కాలపరిమితిని పరిశీలించినప్పుడు క్రింది వాటిలో సరైనది ఏది?

A) 6 సంవత్సరాల పాటు నిరంజనా నదీ తీరంలో తపస్సు చేశాడు. ✖ (తప్పు) B) 12 సంవత్సరాల పాటు నిరంతర కఠోర తపస్సు చేసి 42వ ఏట జ్ఞానం పొందాడు. ✖ (తప్పు) C) 20 సంవత్సరాల పాటు హిమాలయాల్లో నివసించాడు. ✖ (తప్పు) D) కేవలం 49 రోజుల ధ్యానంతో జ్ఞానోదయం పొందాడు. ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: B

వివరణ: మహావీరుడు 30వ ఏట ఇల్లు విడిచి, 12 సంవత్సరాల పాటు ఏకసంథాగ్రాహియై కఠోర తపస్సు ఆచరించి 42వ ఏట కైవల్యం పొందాడు. (49 రోజుల ధ్యానం బుద్ధునికి సంబంధించినది).

5 "చేతన (సజీవ), అచేతన (నిర్జీవ - రాళ్ళు, మట్టి, నీరు, గాలి) వస్తువులన్నింటిలోనూ జీవము (ఆత్మ) కలదు" అనే సర్వజీవవాదం (Animism/Hylozoism) ఏ మతపు మౌలిక సిద్ధాంతం?

A) బౌద్ధ మతము ✖ (తప్పు) B) జైన మతము ✖ (తప్పు) C) అజీవక మతము ✖ (తప్పు) D) చార్వాక దర్శనము ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: B

వివరణ: జైనమతంలో జీవుడు-అజీవుడు అనే భావనలో నిర్జీవ వస్తువులలో కూడా సూక్ష్మ జీవం ఉంటుందని విశ్వసిస్తారు. అందుకే వారు అత్యంత కఠినమైన అహింసను పాటిస్తారు.

6 శ్వేతాంబర మరియు దిగంబర శాఖల మధ్య గల ప్రధాన తేడాలను పోల్చి సరైన ప్రవచనాన్ని ఎన్నుకోండి:

A) శ్వేతాంబరులు దిగంబరులుగా ఉంటారు; దిగంబరులు పసుపు వస్త్రాలు ధరిస్తారు. ✖ (తప్పు) B) శ్వేతాంబరులు తెల్లని వస్త్రాలు ధరిస్తారు; దిగంబరులు దిక్కులనే వస్త్రాలుగా భావించి నగ్నత్వాన్ని పాటిస్తారు. ✖ (తప్పు) C) దిగంబరులు మాత్రమే మహిళలకు మోక్షం ఉంటుందని నమ్ముతారు. ✖ (తప్పు) D) శ్వేతాంబర శాఖకు భద్రబాహు, దిగంబర శాఖకు స్థూలభద్రుడు నాయకులు. ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: B

వివరణ: శ్వేతాంబరులు (స్థూలభద్రుని అనుచరులు) తెల్లని వస్త్రాలు ధరిస్తారు. దిగంబరులు (భద్రబాహు అనుచరులు) బాహ్య వస్త్ర త్యాగం చేసి నగ్నంగా ఉంటారు.

7 ఒడిశాలోని ఉదయగిరి - ఖండగిరి గుహలలో జైన సన్యాసుల నివాసం కొరకు రాతి గుహాలయాలు (లేణాలు) చెక్కించిన ప్రసిద్ధ చేతి/మేఘవాహన వంశ చక్రవర్తి ఎవరు?

A) అశోకుడు ✖ (తప్పు) B) కనిష్కుడు ✖ (తప్పు) C) కళింగ ఖారవేలుడు (హాథీగుంఫా శాసన కర్త) ✖ (తప్పు) D) గౌతమీపుత్ర శాతకర్ణి ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: C

వివరణ: కళింగ చక్రవర్తి ఖారవేలుడు జైన మతాభిమాని. ఆయన ఉదయగిరి కొండల్లో జైన మునుల కొరకు నివాస గుహలను తవ్వించాడు. ఈయన విజయాలను హాథీగుంఫా శాసనం తెలుపుతుంది.

8 వర్ధమానుడు పరమ సత్య జ్ఞానాన్ని పొందిన తరువాత పొందిన బిరుదు 'కేవలి'. ఈ పదానికి అర్థం ఏమిటి?

A) అపరిమిత శక్తులు గల రాజు ✖ (తప్పు) B) సంపూర్ణమైన, అత్యున్నతమైన కైవల్య జ్ఞానాన్ని సాధించిన సర్వజ్ఞుడు ✖ (తప్పు) C) ప్రాపంచిక కోరికలను పెంచేవాడు ✖ (తప్పు) D) కేవలం మౌనంగా మాత్రమే ఉండే ముని ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: B

వివరణ: జైనమతంలో 'కైవల్య జ్ఞానం' అనగా సర్వోత్కృష్టమైన, సంపూర్ణ జ్ఞానం (Omniscience). దీనిని సాధించిన వారిని 'కేవలి' అంటారు.

9 జైన మతంలో మోక్ష సాధనకై సూచించిన 'సల్లేఖన వ్రతము'ను రాజస్థాన్ ప్రాంతంలో ఏ పేరుతో వ్యవహరిస్తారు?

A) ఉపవాస యజ్ఞం ✖ (తప్పు) B) సంతార (Santhara) ✖ (తప్పు) C) పరిక్రమ ✖ (తప్పు) D) నిర్వాణ దీక్ష ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: B

వివరణ: సల్లేఖన వ్రతాన్నే స్థానికంగా 'సంతార' అని కూడా పిలుస్తారు. దీని ద్వారా భౌతిక బంధాల నుండి విముక్తి పొంది మోక్షం సాధిస్తారని జైనుల నమ్మకం.

10 జైన సిద్ధాంతాలలో అత్యంత కఠినమైనవిగా పరిగణించబడే రెండు ప్రధాన సూత్రాలు ఏవి?

A) యజ్ఞము మరియు పూజ ✖ (తప్పు) B) అహింస మరియు బ్రహ్మచర్యము ✖ (తప్పు) C) ధ్యానము మరియు తీర్థయాత్ర ✖ (తప్పు) D) అస్తేయము మరియు సంగీతము ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: B

వివరణ: సూక్ష్మ క్రిమికీటకాలకు కూడా హాని కలగకూడదనే అత్యంత కఠినమైన 'అహింస', సంపూర్ణ ఇంద్రియ నిగ్రహంతో కూడిన 'బ్రహ్మచర్యం' జైనమతంలో అత్యంత నిష్ఠతో ఆచరించవలసినవి.

11 ప్రాచీన భారతదేశంలో ఉద్భవించిన జైన మరియు బౌద్ధ మతాల ప్రాచీనతను పరిశీలించినప్పుడు సరైన నిరూపణ ఏది?

A) గౌతమ బుద్ధుడు మహావీరుడి కంటే ప్రాచీనుడు కాబట్టి బౌద్ధమే ప్రాచీనమైనది. ✖ (తప్పు) B) మహావీరునికి ముందే 23 మంది తీర్థంకరుల సంప్రదాయం ఉండటం వల్ల జైన మతమే బౌద్ధం కంటే ప్రాచీనమైనది. ✖ (తప్పు) C) రెండు మతాలూ ఒకే రోజున స్థాపించబడ్డాయి. ✖ (తప్పు) D) అశోకుని కాలంలోనే జైనం తొలిసారి ఉద్భవించింది. ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: B

వివరణ: బౌద్ధ మత స్థాపకుడు బుద్ధుడు కాగా, జైన మతంలో మహావీరుడు 24వ గురువు మాత్రమే. అంతకుముందే ఋషభనాథుడు, పార్శ్వనాథుడు వంటి తీర్థంకరుల ప్రాచీన చరిత్ర ఉండటంతో జైనమే ప్రాచీనమైనది.

12 జైన పవిత్ర సాహిత్య విభాగానికి సంబంధించి క్రింది వాటిని జతపరచండి:

జైన గ్రంథ విభాగం	వివరాలు / సంఖ్య
A. అంగాలు (Angas)	1. 14 ప్రాచీన గ్రంథాలు (నష్టపోయినవి)
B. ఉపాంగాలు (Upangas)	2. 12 ప్రధాన గ్రంథాలు
C. పూర్వాలు (Purvas)	3. అంగాలకు అనుబంధంగా ఉన్న 12 గ్రంథాలు
D. సాహిత్య భాష	4. అర్ధమాగధి (ప్రాకృతం)

A) A-2, B-3, C-1, D-4 ✖ (తప్పు) B) A-1, B-2, C-3, D-4 ✖ (తప్పు) C) A-3, B-1, C-2, D-4 ✖ (తప్పు) D) A-4, B-3, C-2, D-1 ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: A

వివరణ: ద్వాదశాంగాలు (12 అంగాలు), 12 ఉపాంగాలు, 14 ప్రాచీన పూర్వాలు. జైన ఆగమ సాహిత్యం ప్రాకృత భాషలోని అర్ధమాగధిలో రాయబడింది.

13 ప్రవచనము (A) మరియు కారణము (R) లను పరిశీలించి సరైన సమాధానం ఎన్నుకోండి:
ప్రవచనం (A): జైనమతంలో సల్లేఖన వ్రతం ద్వారా దేహత్యాగం చేయడం ఆత్మహత్యగా పరిగణించబడదు.
కారణం (R): ఇది నిస్పృహతో కాకుండా, రాగద్వేషాలను జయించి ఆధ్యాత్మిక పరిశుద్ధతతో ఆచరించే స్వచ్ఛంద తపస్సు.

A) A మరియు R రెండూ సరైనవి, మరియు R అనేది A కి సరైన వివరణ. ✖ (తప్పు) B) A సరైనది కాని R తప్పు. ✖ (తప్పు) C) A తప్పు కాని R సరైనది. ✖ (తప్పు) D) A మరియు R రెండూ తప్పు. ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: A

వివరణ: ఆత్మహత్య అనేది ఆవేశం లేదా నిరాశతో చేసేది. కానీ సల్లేఖనం సంపూర్ణ ప్రశాంత చిత్తంతో కర్మ బంధాల నుండి విముక్తి కోసం చేసే అత్యున్నత ఆధ్యాత్మిక త్యాగమని జైనుల భావన.

14 ప్రాచీన కాలంలో జైన భిక్షువులు మరియు సన్యాసుల నివాసార్థం కొండలను తొలిచి నిర్మించిన రాతి నివాసాలను ఏమంటారు?

A) చైత్యములు ✖ (తప్పు) B) భిక్షుగృహాలు లేదా బసదులు (Basadis / Caves) ✖ (తప్పు) C) స్థూపములు ✖ (తప్పు) D) తోరణాలు ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: B

వివరణ: జైన మునుల నివాస స్థలాలను భిక్షుగృహాలు లేదా 'బసదులు' (కర్ణాటకలో) అంటారు. (చైత్యాలు మరియు స్థూపాలు బౌద్ధ ప్రార్థనా కేంద్రాలు).

15 కర్ణాటకలోని హాసన్ జిల్లా 'శ్రావణబెళగొళ' వద్ద గల ప్రపంచ ప్రసిద్ధి చెందిన బాహుబలి (గొమ్మటేశ్వరుడు) ఏకశిలా విగ్రహాన్ని నిర్మించిన గంగ వంశ మంత్రి/సేనాని ఎవరు?

A) చాముండరాయుడు (క్రీ.శ. 981లో) ✖ (తప్పు) B) బిజ్జలుడు ✖ (తప్పు) C) విష్ణువర్ధనుడు ✖ (తప్పు) D) అమోఘవర్షుడు ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: A

వివరణ: పశ్చిమ గంగ వంశ రాజు రాచమల్ల (నాల్గవ రాచమల్ల) వద్ద ప్రధానమంత్రి మరియు సేనాని అయిన చాముండరాయుడు శ్రావణబెళగొళలోని ఇంద్రగిరి కొండపై 57 అడుగుల బాహుబలి ఏకశిలా విగ్రహాన్ని మలిపించాడు. ప్రతి 12 సంవత్సరాలకు ఇక్కడ 'మహా మస్తకాభిషేకం' జరుగుతుంది.

16 చంద్రగుప్త మౌర్యుడు శ్రావణబెళగొళలో సల్లేఖన వ్రతం ద్వారా మరణించిన సంఘటనను ధృవీకరిస్తున్న ముఖ్య చారిత్రక ఆధారాలు ఏవి?

A) మెగస్తనీస్ రచించిన ఇండికా గ్రంథం మాత్రమే ✖ (తప్పు) B) హేమచంద్రుని 'పరిశిష్టపర్వన్', జైన సంప్రదాయ గ్రంథాలు మరియు శ్రావణబెళగొళ శాసనాలు ✖ (తప్పు) C) అశోకుని 13వ శిలా శాసనం ✖ (తప్పు) D) బాణుని హర్షచరితము ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: B

వివరణ: హేమచంద్రుని 'పరిశిష్టపర్వన్', బృహత్కథాకోశం మరియు శ్రావణబెళగొళలోని చంద్రగిరి కొండపై లభించిన శాసనాలు చంద్రగుప్త మౌర్యుని సల్లేఖన వ్రత మరణాన్ని ధృవీకరిస్తున్నాయి.

17 23వ తీర్థంకరుడైన పార్శ్వనాథుని తాత్విక బోధనల ప్రకారం కర్మలను సంపూర్ణంగా నిర్మూలించడానికి ఆయన చూపిన మార్గం ఏది?

A) యజ్ఞయాగాదులు మరియు దైవ ప్రార్థన ✖ (తప్పు) B) ఆత్మ నిగ్రహం, ధర్మపాలన మరియు కఠోర తపస్సు ✖ (తప్పు) C) కేవలం పుస్తక పఠనం ✖ (తప్పు) D) సంసార సుఖాలను అనుభవించడం ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: B

వివరణ: ఆత్మనిగ్రహం ధర్మాన్ని నిలుపుతుందని, పూర్వజన్మ కర్మలను నశింపజేయడానికి మరియు కొత్త కర్మలు అంటకుండా ఉండటానికి తపస్సు మార్గమని పార్శ్వనాథుడు బోధించాడు.

18 మహావీరుడు మరియు గౌతమ బుద్ధుడు ఇరువురికీ సమకాలికుడై, ఇద్దరినీ సమానంగా ఆదరించిన హర్యాంక వంశపు మగధ చక్రవర్తి ఎవరు?

A) అజాతశత్రువు ✖ (తప్పు) B) బింబిసారుడు (శ్రేణికుడు) ✖ (తప్పు) C) ఉదయనుడు ✖ (తప్పు) D) శిశునాగుడు ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: B

వివరణ: మగధ చక్రవర్తి బింబిసారుడు వర్ధమాన మహావీరునికి సమీప బంధువు (భార్య చెల్లన ద్వారా). ఆయన మహావీరుడు మరియు బుద్ధుడి ఇద్దరి బోధనలనూ ఆదరించాడు.

19 వైదిక మత గ్రంథాలైన 'వేదాల ప్రామాణికత' (Vedic Infallibility) విషయంలో జైన మరియు బౌద్ధ మతాల ఉమ్మడి దృక్పథం ఏమిటి?

A) వేదాలు దైవదత్తమైనవని అంగీకరించాయి. ✖ (తప్పు) B) వేదాల ప్రామాణికతను, వేద క్రతువుల్లోని జంతుబలులను నిర్ద్వంద్వంగా తిరస్కరించాయి. ✖ (తప్పు) C) వేద మంత్రాలను తమ ప్రార్థనల్లో చేర్చుకున్నాయి. ✖ (తప్పు) D) బ్రాహ్మణుల సర్వోన్నతత్వాన్ని సమర్థించాయి. ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: B

వివరణ: జైన, బౌద్ధ మతాలు నాస్తిక (వేద ప్రామాణ్యాన్ని నిరాకరించే) ఉద్యమాలుగా ఉద్భవించాయి. వేదాలు అపౌరుషేయాలు కావని, వాటి క్రతువుల వల్ల పుణ్యం రాదని తిరస్కరించాయి.

20 బౌద్ధ మత స్థాపకుడైన గౌతమ బుద్ధుని బాల్య నామము మరియు ఆయన గోత్ర నామము సరైన క్రమంలో ఏవి?

A) వర్ధమానుడు - జ్ఞాత్రిక ✖ (తప్పు) B) సిద్ధార్థుడు - గౌతమ ✖ (తప్పు) C) రాహులుడు - శాక్య ✖ (తప్పు) D) శుద్ధోధనుడు - లిచ్ఛవి ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: B

వివరణ: బుద్ధుని మూలనామం 'సిద్ధార్థుడు' (అర్థాన్ని/లక్ష్యాన్ని సాధించినవాడు). ఆయన వంశ/గోత్ర నామం 'గౌతమ'. అందుకే ఆయనను గౌతమ బుద్ధుడు అంటారు.

21 గౌతమ బుద్ధుడు జన్మించిన 'లుంబినీ వనం' ప్రస్తుతం భౌగోళికంగా ఏ దేశంలో కలదు మరియు దీనిని ధృవీకరించిన అశోకుని శాసనం ఏది?

A) బీహార్ (భారతదేశం) - సారనాథ్ స్తంభ శాసనం ✖ (తప్పు) B) నేపాల్ (రుమిందై/రుమ్మిందేయి) - రుమిందై స్తంభ శాసనం ✖ (తప్పు) C) ఉత్తరప్రదేశ్ (భారతదేశం) - అలహాబాద్ శాసనం ✖ (తప్పు) D) టిబెట్ - లహాసా శాసనం ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: B

వివరణ: లుంబిని నేపాల్ సరిహద్దులలో కలదు. అశోకుని 'రుమిందై' స్తంభ శాసనంలో "ఇక్కడ బుద్ధ శాక్యముని జన్మించాడు (హిద బుధే జాతే శాఖమునీతి)" అని స్పష్టంగా పేర్కొనబడి పన్ను తగ్గించబడింది.

22 గౌతమ బుద్ధుని కుటుంబ నేపథ్యానికి సంబంధించి క్రింది వాక్యాలలో సరికాని దానిని గుర్తించండి:

A) తండ్రి శుద్ధోధనుడు కపిలవస్తు రాజధానిగా గల శాక్య గణరాజ్య అధిపతి. ✖ (తప్పు) B) తల్లి మాయాదేవి (మహామాయ) కోలియ వంశానికి చెందిన యువరాణి. ✖ (తప్పు) C) తల్లి మరణానంతరం బుద్ధుడిని పెంచిన పెంపుడు తల్లి (పినతల్లి) ప్రజాపతి గౌతమి. ✖ (తప్పు) D) బుద్ధుని తల్లి త్రిశలాదేవి లిచ్ఛవి వంశానికి చెందినది. ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: D

వివరణ: త్రిశలాదేవి వర్ధమాన మహావీరుని తల్లి (లిచ్ఛవి యువరాణి). బుద్ధుని తల్లి మాయాదేవి (కోలియ వంశం).

23 క్రింది అంశాలను జతపరచండి (Match the following):

జాబితా - I (వ్యక్తి / అంశం)	జాబితా - II (సంబంధం / ప్రాముఖ్యత)
A. యశోధర (గోప)	1. గౌతమ బుద్ధుని రథసారధి
B. రాహులుడు	2. గౌతమ బుద్ధుని భార్య
C. కంథక (Kanthaka)	3. గౌతమ బుద్ధుని కుమారుడు ('బంధనం' అని అర్థం)
D. చెన్నడు (Channa)	4. సిద్ధార్థుని ప్రియమైన అశ్వము (గుర్రం)

A) A-2, B-3, C-4, D-1 ✖ (తప్పు) B) A-3, B-2, C-1, D-4 ✖ (తప్పు) C) A-2, B-1, C-4, D-3 ✖ (తప్పు) D) A-4, B-3, C-2, D-1 ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: A

వివరణ: బుద్ధుని భార్య యశోధర (A-2); కుమారుడు రాహులుడు (B-3); ప్రియ గుర్రం కంథక (C-4); రథసారధి చెన్నడు (D-1).

24 గౌతమ బుద్ధుని జనన సంవత్సరం మరియు సాంఘిక స్థాయికి సంబంధించి ప్రామాణిక వివరాలను గుర్తించండి:

A) క్రీ.పూ. 540లో వైశాలి బ్రాహ్మణ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ✖ (తప్పు) B) క్రీ.పూ. 567 (లేదా 563) లో కపిలవస్తు శాక్య వంశ క్షత్రియ రాజ కుటుంబంలో జన్మించాడు. ✖ (తప్పు) C) క్రీ.పూ. 600లో పాటలీపుత్ర వైశ్య కుటుంబంలో జన్మించాడు. ✖ (తప్పు) D) క్రీ.పూ. 483లో మల్ల గణరాజ్యంలో జన్మించాడు. ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: B

వివరణ: గౌతమ బుద్ధుడు క్రీ.పూ. 567/563 కాలంలో కపిలవస్తు ప్రాంతాన్ని పాలించే శాక్య క్షత్రియ వంశంలో యువరాజుగా జన్మించాడు.

25 బుద్ధుని జీవితంలోని ప్రముఖ ఘట్టాలలో 'మహాభినిష్క్రమణము' (The Great Renunciation) అనగా దేనిని సూచిస్తుంది?

A) గయలోని బోధి వృక్షం కింద బుద్ధునికి కైవల్య జ్ఞానోదయం కావడం ✖ (తప్పు) B) సారనాథ్‌లోని జింకల వనంలో మొదటి ధర్మబోధ చేయడం ✖ (తప్పు) C) తన 29వ ఏట సత్యాన్వేషణకై సంసారాన్ని, రాజభోగాలను త్యజించి గృహం నుండి నిష్క్రమించడం ✖ (తప్పు) D) కుశీనగరంలో భౌతిక దేహాన్ని వదిలి నిర్యాణం చెందడం ✖ (తప్పు)

సరైన సమాధానం: C

వివరణ: బుద్ధుడు తన 29వ ఏట అర్థరాత్రి భార్య, బిడ్డ, రాజభవనాన్ని విడిచి కంథక గుర్రంపై బయల్దేరి వెళ్ళిన చారిత్రక ఘట్టాన్ని 'మహాభినిష్క్రమణము' అంటారు. (దీని చిహ్నం: గుర్రం).

⚡ Quick Revision Summary (Set 2: ప్రశ్నల ముఖ్యాంశాలు)

Q.No	ప్రధానాంశం (Topic)	పరీక్షా దృక్కోణం / ముఖ్య సమాధానం
1	సల్లేఖన వ్రతం (సంతార)	మోక్షం కొరకు ఆహార పానీయాలు విడిచి స్వచ్ఛందంగా ప్రాణత్యాగం చేయడం
2	పార్శ్వనాథుని సాధన	సమ్మెత శిఖరంపై 84 రోజుల కఠోర తపస్సు
3	జైనమతం పేరు పుట్టుక	మహావీరుడు ఇంద్రియ విజేతయై 'జినుడు' గా మారడం వల్ల
4	మహావీరుని తపస్సు కాలం	12 సంవత్సరాల కఠోర సాధన (42వ ఏట కైవల్య జ్ఞానం)
5	సర్వజీవవాదం (Animism)	రాళ్ళు, నీరు వంటి అచేతన వస్తువుల్లోనూ జీవముంటుందనే జైన విశ్వాసం
6	శ్వేతాంబర vs దిగంబర	శ్వేతాంబరులు (శ్వేత వస్త్రాలు), దిగంబరులు (నగ్నత్వం - దిక్కులే వస్త్రాలు)
7	ఉదయగిరి జైన గుహలు	కళింగ చక్రవర్తి ఖారవేలుడు (చేతి రాజవంశం)
8-9	కేవలి & సంతార	కేవలి = కైవల్య జ్ఞాని; సల్లేఖనను రాజస్థాన్‌లో సంతార అంటారు
10	కఠిన జైన నియమాలు	అహింస మరియు బ్రహ్మచర్యము
11	జైన vs బౌద్ధ ప్రాచీనత	24 మంది తీర్థంకరుల సంప్రదాయం ఉండటం వల్ల జైనమే ప్రాచీనమైనది
12	జైన పవిత్ర గ్రంథాలు	12 అంగాలు, 12 ఉపాంగాలు (అర్ధమాగధి ప్రాకృత భాష)
13-14	సల్లేఖనం & జైన నివాసాలు	ఇది ఆత్మహత్య కాదు, ఆధ్యాత్మిక త్యాగం; నివాసాలను బసదులు/భిక్షుగృహాలు అంటారు
15	శ్రావణబెళగొళ బాహుబలి	చాముండరాయుడు మలిపించిన 57 అడుగుల ఏకశిలా విగ్రహం (కర్ణాటక)
16	చంద్రగుప్తుని సల్లేఖనం	శ్రావణబెళగొళ (చంద్రగిరి కొండ) వద్ద భద్రబాహుతో కలిసి దేహత్యాగం
17-18	మగధ పాలకుడు బింబిసారుడు	బుద్ధుడు మరియు మహావీరుడు ఇద్దరి సమకాలికుడు, పోషకుడు
19	వేదాల ప్రామాణికత తిరస్కరణ	జైన, బౌద్ధ మతాలు రెండూ వైదిక యజ్ఞాలు, బలులను వ్యతిరేకించాయి
20-22	బుద్ధుని జననం & వంశం	క్రీ.పూ. 567/563, లుంబిని (నేపాల్ - రుమిందై శాసనం); శాక్య క్షత్రియుడు
23	బుద్ధుని కుటుంబం & సహచరులు	భార్య: యశోధర, కొడుకు: రాహులుడు, గుర్రం: కంథక, సారధి: చెన్నడు
24-25	మహాభినిష్క్రమణము	29వ ఏట సత్యం కోసం గృహత్యాగం చేయడం (గుర్తు: గుర్రం)